Terug naar overzicht Print deze pagina

Metastasen

Metastasen zijn uitzaaiingen van kwaadaardige gezwellen (tumoren) elders in het lichaam.  Uitzaaiingen kunnen overal in het lichaam optreden bijv. in de longen, lever, hersenen en wervelkolom.  De primaire tumor kan uitzaaiingen geven via de bloed-en/of lymfebanen.  Als er een uitzaaiing in het hersenweefsel ontstaat dan spreekt men van hersenmetastasen.  De tumoren die het meest aanleiding geven tot metastasen in de hersenen zijn longkanker, borstkanker, maligne melanoom (kwaadaardige huidtumor) maar ook kankergezwellen van maag of darm kunnen naar de hersenen uitzaaien.

Symptomen

De klachten die de patiënt ontwikkelt, zijn afhankelijk van de plaats en grootte van de uitzaaiing.  Zo kunnen hersenmetastasen aanleiding geven tot verlamming in de ledematen, spraak-en gezichtsstoornissen en evenwichtsstoornissen (bijv. metastasen in de kleine hersenen).  Ook een epileptische aanval, ernstige gedragsstoornissen of hoofdpijnklachten (tgv hersenzwelling rond de uitzaaiing) kunnen het gevolg zijn van hersenmetastasen.  Meestal treedt er rond de hersenmetastase een hersenzwelling op ten gevolge van vochtopstapeling.  Op het moment dat hersenuitzaaiingen gediagnosticeerd worden, zal gestart worden met een hoge dosis cortisonen om de hersenzwelling te doen afnemen.  In regel zal dit de symptomen verlichten.

Verder onderzoek

Er wordt altijd een NMR-scan van de hersenen verricht om het aantal uitzaaiingen te kunnen bepalen.  Een NMR is hiervoor het meest gevoelige onderzoek.  Daarenboven is dit belangrijk om de verdere therapie te kunnen plannen.  Indien de verdenking op een hersenmetastase bestaat, zal er een volledig oncologisch bilan worden gemaakt.  Als de primaire tumor niet bekend is, zal er meestal een biopsie van de hersenmetastase worden verricht om het type van de primaire tumor te kennen.

Prognose

De prognose van een patiënt met metastasen in de hersenen hangt grotendeels af van het type en de uigebreidheid van de primaire tumor.  Op korte termijn is een behandelde hersenmetastase bepalend voor de kwaliteit van het leven.  Een onbehandelde uitzaaiing leidt op korte termijn vaak tot de dood.  Nadat de hersenmetastase behandeld is, is de situatie in de rest van het lichaam bepalend voor de prognose: andere metastasen?  Is de primaire tumor onder controle? enz..  De prognose kan zeer sterk variëren, hierover kan geen algemene uitspraak gedaan worden.