Terug naar overzicht Print deze pagina

Hydrocefalie

Hydrocefalie of waterhoofd is het ziektebeeld waarbij er een stoornis ontstaat in de productie, de afvoer of de opname van het hersen-of ruggenmergvocht. 

De twee meest voorkomende types zijn een stoornis in de afvoer of opname van het hersenvocht.  Indien het hersenvocht niet normaal kan worden afgevoerd spreken van een obstructieve hydrocefalie.  Indien het hersenvocht niet kan worden opgenomen in de bloedbaan spreekt met van een communicerende hydrocefalie.  In beide gevallen ontstaat er een opstapeling van het hersenvocht in de hersenkamers met een uitzetting van deze hersenkamers tot gevolg.

Oorzaken

De oorzaak van een obstructieve hydrocefalie kan bijv. een aquaductstenose zijn.  Dit is een aangeboren vernauwing van één van de belangrijke afvoerkanalen.  Dit type hydrocefalie kan ook het gevolg zijn van een tumor die één van de afvoerkanalen dichtdrukt. 

De oorzaak van een communicerende hydrocefalie is vaak een diffuse hersenbloeding, hersenvliesontsteking of ontstaat door veroudering (zie normale drukhydrocephalie). 

Een veel minder voorkomend type is de overproductie van hersenvocht wat nagenoeg altijd het gevolg is van een tumor van de plexus choroideus.  Dit is het vaatkluwen in de hersenkamer dat het hersenvocht produceert.

Symptomen

De klachten van hydrocefalie zijn nagenoeg altijd uitgesproken hoofdpijnklachten, misselijkheid en braken alsook toenemende slaperigheid.  Indien onbehandeld kunnen deze klachten leiden tot een subcomateuze en comateuze toestand.  De diagnose wordt in eerste instantie gesteld dmv een CT scan van de hersenen.  Vervolgens wordt ook een NMR gemaakt om de exacte oorzaak van de hydrocefalie te detecteren.

Behandeling

De behandeling hangt af van het type hydrocefalie.  In geval van obstructieve hydrocefalie tgv een aquaductstenose zal een endoscopische derde ventriculostomie worden verricht.  Bij deze behandeling komt het erop neer dat via endoscopische weg een kleine opening in de bodem van de derde hersenkamer wordt gemaakt om het hersenvocht langs hier te laten afvloeien.  Indien hydrocefalie het gevolg is van een tumor die een afvoerkanaal dichtdrukt, zal in eerste instantie bekeken worden of de oorzaak kan worden opgelost, met name of de tumor kan worden verwijderd.  Indien dit niet het geval is, zal men overgaan tot een endoscopische derde ventriculostomie.

Een communicerende hydrocefalie wordt behandeld met een ventriculoperitoneale shunt.  Hierbij wordt een drainagebuisje aangebracht in één van de hersenkamers achter het rechter oor.  Vervolgens wordt het overtollige hersenvocht via het klepsysteem en een onderhuids drainagebuisje naar de buikholte afgeleid.  Hier wordt het hersenvocht opgenomen in het buikvlies, komt het daarna terecht in de bloedbaan en wordt het vervolgens uitgeplast.

In geval van overproductie van het hersenvocht door de zogenaamde plexus choroideus tumor zal in principe deze tumor verwijderd worden.